بازی سیاسی که آنکارا به برد آن فکر می کند

سهم خواهی ترکیه از عضویت سوئد و فنلاند در ناتو

۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۸:۰۰ کد : ۲۰۱۱۹۸۸ اروپا انتخاب سردبیر
علی سعادت آذر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: داوود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه می گوید: "ترکیه آماده مذاکره با فنلاند و سوئد در مورد پیوستن آنها به ناتو است." این بدان معناست که ترکیه دنبال سهم خواهی از تحولات است. سیاست خارجی همین است بیشینه سازی منافع و پرهیز از مواضع شفاف در شرایط پیچیده منطقه ای و جهانی. 
سهم خواهی ترکیه از عضویت سوئد و فنلاند در ناتو

نویسنده: علی سعادت آذر، مدیرگروه ترکیه شناسی اسلام معاصر

دیپلماسی ایرانی: پس از حمله روسیه به اوکراین و فرسایشی شدن این جنگ دو رویکرد نظامی از سوی کشورها مطرح می شود؛ رویکرد اول "عضویت هرچه سریعتر در ناتو" که بیشتر از سوی کشورهای کوچک اروپایی که در تیررس تهاجم روسیه قرار دارند؛ مطرح می شود و رویکرد دوم تداوم "ساخت تسلیحات مدرن و حتی دسترسی به سلاح های اتمی". 

کشورهای سوئد و فنلاند از همان شروع جنگ علیه اوکراین با جدیت بیشتری البته با حمایت ایالات متحده آمریکا اقدام به عضویت کردند اما در این میان ترکیه که به تفسیری یکی از مهمترین اعضای ناتو به دلیل برخورداری از ماهییت ژوپلیتیکی و ژئو استراتریکی خاص، محسوب می شود با عضویت سوئد و فنلاند مخالفت کرد؛ از مخالفت رجب طیب اردوغان به عضویت فنلاند و سوئد در ناتو به عنوان وتوی اردوغان یاد می کنند. 

در نخستین واکنش، وزیر امور خارجه فنلاند از حرکت گام به گام این کشور و لزوم صبور بودن سخن گفت. این جمله بدان معنی است که مسیر چانه زنی با مخالف جدی به نام اردوغان باز است و در اصل ترکیه سهم خواهی می کند. سوال اصلی این است که ترکیه چه منافع بالقوه ای از این فعل و انفعال پیگیری می کند. این نوشتار به طور خلاصه به بررسی اهداف ترکیه از فرایند گسترش ناتو در شرق است. 

اول اینکه اسکاندیناوی به همراه بلژیک مهمترین مرکز تجمع دیازپورای کُرد است. فضای دموکراتیک کشورهای یاد شده این فرصت را به گروه های کرد داده تا از رسانه های این کشورها برای تبلیغات و جریان سازی علیه اقدامات ترکیه استفاده کنند. اردوغان در اظهارات خود با بیان این که کشورهای اسکاندیناوی عملا مسافرخانه گروه های تروریستی شده اند و بسیاری از این گروه ها در این کشورها در حال فعالیت هستند، موافقت ترکیه با این امر را منوط به تغییر سیاست های اروپا در قبال پ.ک.ک کرد. 

دوم؛ چانه زنی در خصوص "پذیرش سوئد و فنلاند در قبال تسهیل مسیر ورود ترکیه به اتحادیه اروپا". پس از یک وقفه ده ساله مجدد ترکیه خواستار حضور در اتحادیه اروپاست. اگرچه این موضوع جنبه تبلیغاتی داخلی هم دارد اما رفته رفته به یک گفتمان اروپایی برای اردوغان تبدیل خواهد شد. 

سوم امتیازگیری از روسیه زخم خورده از ناتو است. علی رغم فروش تسلیحات تعیین کننده ترکیه به اوکراین (پهبادهای نسل دوم آکینجی – بایراکتار) ترکیه با پیگیری سیاست عملگرایی، نه تنها تحریم های اقتصادی را علیه روسیه اعمال نکرد، بلکه به بهشت پولشویی اولیگارشهای روسی تبدیل شد. 

چهارم موازنه سنتی ترکیه با غرب و شرق. ناسازگاری با تصمیمات ناتو یکی از مهمترین ابزارهای ترکیه برای گرفتن امتیاز از آمریکاست. ترکیه امیدوار است بتواند امتیازاتی چون تسلیحات جدید، تغییر موضع بایدن در حمایت از کردهای سوریه، موضوع فرسایش یافته فتح الله گولن و ... از دولت بایدن بگیرد و در صورت عدم توفیق خود را همچنان مشتاق روسیه، پیمان شانگهای و مراودات تسلیحاتی در روسیه نشان دهد. بازی پیچیده و خطرناک و پر هزینه ای که در سال های اخیر نتایج مثبتی هم داشته است. 

به هر حال سیاست خارجی ترکیه در دولت عدالت و توسعه با این رویکرد عجین شده است: "ایجاد بحران برای رسیدن به منافع". داوود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه می گوید: "ترکیه آماده مذاکره با فنلاند و سوئد در مورد پیوستن آنها به ناتو است." این بدان معناست که ترکیه دنبال سهم خواهی از تحولات است. سیاست خارجی همین است بیشینه سازی منافع و پرهیز از مواضع شفاف در شرایط پیچیده منطقه ای و جهانی. 

کلید واژه ها: ترکیه ناتو ترکیه و ناتو رجب طیب اردوغان عضویت فنلاند در ناتو عضویت سوئد در ناتو روسیه ترکیه و روسیه جنگ اوکراین روسیه و اوکراین ترکیه و اوکراین ترکیه و اروپا پ.ک.ک


( ۲۰ )

نظر شما :

ناشناس ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۹:۰۲
نزدیک به بیست بار کلمه ی ترکیه در مقاله تکرار شده . یک مقاله چند خطی با این همه تکرار . شاید بگویید خب مقاله راجع به ترکیه است . اما این توجیه کننده ی این تعداد از تکرار نیست که باعث شده متن از نظر ادبی دچار سکته شود . روانشناسی پشت اینگونه مقالات این نکته را عیان می کند که فرد نویسنده تعلق خاطری افراطی به چه موضوعی دارد . از طرفی هر چه به انتهای مقاله نزدیک می شویم فاصله تکرار کلمه ی ترکیه کمتر می شود که این مصداق در آغوش کشیدن های عاشقانه مکرر در لحظات وداع است ... جریانی خاص و کم رمق اما بسیار پرهیاهو در داخل ایران اصرار عجیبی دارد که حتی باد گلوی اردوغان را نیز هوشمندی سیاسی جا بزند . از نشستنش تا راه رفتنش تا دست دادنش تا پرچمش تا لبخندش تا قهر کردنش تا ... خلاصه بتی ساخته اند از این آدم . اما زمانی که افتضاحی به بار می آورد بناگاه همین عشاق خود را به کوچه ی علی چپ می زنند و به ماست خوردن روی می آورند .
خسرو ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۹:۳۱
ایران هم باید سهم خود را بخواهد و سهم ایران صدور فوری گاز به اورپا و بدست گرفتن بازار نفت و گاز اورپا خواهد بود به دوستی خاله خرسه اعتماد نکنیم روسیه هیچگاه شریک مهمی برای هیج کشوری نبوده است اکراین برادر خونی روسیه هست که به این روز افتاده است از آن عبرت بگیریم فرصت تاریخی بی نظیری پیش پایمان است با هیچ و پوچ هدر نکنیم
مجتبی ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۲۰:۴۱
بایدن و مجلس سنا آمریکا مخالفان سرسخت ترکیه هستند هنوز لابی ارامنه ،یونانیها ،هندیها و...به کنار ، امروز هم نخست وزیر یونان در کنگره آمریکا سخنرانی کرد که با تشویق بی امان و کف حضار مواجه شد ،تا می‌توانست ترکیه را به باد انتقاد گرفت و در مقابل خواستار استقرار پایگاه آمریکا و ناتو در یونان شد و خواستار عدم ارایه تسلیحات نظامی آمریکا مانند اف ۱۶ جدید و کیتهای ارتقا یافته آنها به به دلیل حمایت از ناامنی در مدیترانه و نقض حریم هوایی یونان که خبری ناخوشایند برای ترکیه است ،چینیها و روس‌هااحتمال شکست اردوغان در انتخابات را بالا میداند که در صورت شکست احتمالا غربگرایان مورد حمایت آمریکا و اروپا در آینده باعث تشنج در آسیا مرکزی و قفقاز خواهند شد و عملا عضویت ترکیه در اتحادیه اوراسیا و شانگهای کم رنگ خواهد شد ، دوران دلالی و باجگیری ترکیه گذشت ،روسها هم با احتیاط رفتارهای ترکیه را دنبال میکند
آتیلا ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۲۱:۴۸
اینکه اسمش را بزاریم سهم خواهی فکر نمی کنم درست باشد به هر حال این حق طبیعی و قانونی یکی از مهمترین اعضای ناتو بعد از آمریکا می باشد که با عضویت اعضای جدید موافق باشد و یا مخالف ناتو هم سازمانی است امنیتی اینکه با فلسفه وجودی این سازمان در تعارض است که اعضایی که خواهان عضویت در این سازمان هستند مهمترین حامیان و پشتیبانان سازمان تروریستی باشند که یکی از اعضای آن به مدت ۴۰ سال است در حال مبارزه با آنها می باشد و مستقیما با امنیت شهروندان آن در ارتباط است پس ترکیه خواسته غیر منطقی و نا معقولی را مطرح نکرده البته این خواسته را از دیگر اعضا خصوصا آمریکا هم دارد که نباید از شاخه سوریه ای این سازمان تروریستی حمایت کند و برایشان اسلحه و معاش بفرستد