![تاثیرات جنگ اوکراین بر روابط ایران و روسیه](/images/www/fa/news/news-list/2022/1652176872-.jpg)
تاثیرات جنگ اوکراین بر روابط ایران و روسیه
انزوای جدید روسیه ممکن است جایگاه ایران را در روابط دوجانبه بهبود بخشد، به شرطی که تهران از کارت های خود به دقت استفاده کند و به قدرتی دنباله روی هوس های پوتین تبدیل نشود.
ادامه مطلبانزوای جدید روسیه ممکن است جایگاه ایران را در روابط دوجانبه بهبود بخشد، به شرطی که تهران از کارت های خود به دقت استفاده کند و به قدرتی دنباله روی هوس های پوتین تبدیل نشود.
ادامه مطلبموسسه آلمانی امور بینالملل و امنیت در تحلیلی می گوید: «در سال های اخیر، تهران به طور فزاینده ای، مسکو را به عنوان یک رقیب در اقتصاد سوریه می بیند. ایران بی شک امیدوار است که چالش های اقتصادی روسیه به علت تحریم های اقتصادی غرب از یک سو و چشم انداز لغو تحریم ها علیه ایران با بازگشت موفقیت آمیز توافق هسته ای از سوی دیگر، بتواند آزادی عمل بیشتری را به این کشور در اقتصاد پس از جنگ در سوریه بدهد.»
ادامه مطلبهمه طرف های ذینفع در مسائل مربوط به سوریه از توازن موجود خرسند هستند و در ضمن تلاش می کنند تا از منطقه گسترده ای که حوزه نفوذ روسیه است، تا حد امکان به نفع خود بهره برداری کنند.
ادامه مطلبدر هفته گذشته، این خبر منتشر شد که احتمال دارد، روسیه به تجربه متحد خود که بیش از چهل سال تحت اعمال تحریم های غرب قرار دارد، نگاه کند، زیرا خود مسکو تقریبا در هر بخش از اقتصاد با محدودیت های بی سابقه ای مواجه شده است.
ادامه مطلبعلی ربیعی در یادداشتی می نویسد: ایران باید در نظم در حال قوام جهانی نقشی شایسته خود بیابد. می دانیم که دوره گذار از یک نظم بین المللی به نظم جدید بینالمللی مستلزم عبور از یک دوره گذار بی نظمی است؛ دورانی که در آن مقررات بین المللی که تا کنون معتبر بودهاند به چالش گرفته میشود و سلسله مراتب ژئوپولیتیکی نظم سابق به هم می ریزد. به این ترتیب، قدرت های کوچکتری که انتظار نمی رفت، گاهی قادر به نقش آفرینی های موثرتری می شوند و قدرت های بزرگی که انتظار می رفت، گاهی از نقش آفرینی های موفقیت آمیز باز می مانند.
ادامه مطلببحران اوکراین با دو پیامی که فرستاد، موضع کسانی را در ایران تقویت کرد که اشتیاقی به توافق هسته ای ندارند. اقدام واشنگتن به مسدود کردن دارایی های روسیه و جلوگیری از دسترسی مسکو به ذخایر ارزیاش در خارج از کشور، در کنار تصمیم های مشابهی که اتحادیه اروپا و انگلیس و ژاپن و دیگر کشورهای غربی اتخاذ کردند، این باور ایرانی ها را تقویت کرد که هرگونه دستاوردی که ممکن است تهران از طریق دادن امتیازات راهبردی مانند امتیاز دادن در پروند هسته ای به دست آورد، دستاوردی شکننده و تضمین نشده است که ممکن است در نخستین اختلاف جدی بعدی با جامعه بین المللی، از بین برود.
ادامه مطلبجنگ اوکراین پیامدهایی برای اقتصاد جهان و جبهه گیری های سیاسی و ایدئولوژیک خواهد داشت که قطعا تاثیر آن را بر منطقه خاورمیانه به ویژه بر بازیگران مهم منطقه مثل ایران، اسرائیل و ترکیه خواهیم دید.
ادامه مطلبهرچند کشورهای آسیای میانه، احتیاط کرده و یورش پوتین به اوکراین را محکوم نکردند اما گزارش شده که درخواست پوتین برای شناسایی مناطق دونتسک و لوهانسک را رد کرده اند. در چنین محیطی است که ایران، بویژه اگر توافق هسته ای ۲۰۱۵ احیا شود، فرصت های زیادی برای کار با کشورهای آسیای مرکزی دارد که در خشکی گیر افتاده اند. ایران بر این باور است که فرصت هایش در آسیای میانه، تقویت شده چرا که یکی از معدود جایگزین ها برای وابستگی کامل کشورهای آسیای میانه به چین در غیاب روسیه و آمریکاست.
ادامه مطلبعلی موسوی خلخالی می نویسد: اگر تحریم گاز روسیه فرصتی برای کشورهای دیگر از جمله ایران به وجود آورده است تا بتوانند بازار تازه ای را برای گاز خود جستوجو کنند، این فرصت ایالات متحده را نیز شامل می شود. به ویژه الآن که قیمت گاز در بازار جهانی به شدت رشد کرده و این مساله صادرات گاز از ایالات متحده به اروپا را به لحاظ اقتصادی توجیه پذیر کرده است.
ادامه مطلباگر تحریمها به سرعت برداشته شوند، حجم کمی در کوتاهمدت به بازار بینالمللی میرود و نمیتواند جایگزینی برای ۱۸۴ میلیارد مترمکعب گاز روسیه باشد که هر سال به اروپا صادر میشود. اگرچه ایران پس از روسیه دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی در جهان را دارد، اما این بخش به علت انزوا، از کمبود سرمایه گذاری به ویژه در فناوری های بهره برداری از ذخایر دریایی، ظرفیت ها و زیرساخت های صادرات گاز مایع آسیب دیده است. بیشتر گاز ایران از یک میدان گازی عظیم فراساحلی، پارس جنوبی، واقع در خلیج فارس تامین می شود. حتی اگر تحریمها برداشته شوند، ایران نمیتواند جایگزینی برای صادرات روسیه به اروپا باشد.
ادامه مطلببراساس گزارش های موثق، واشنگتن می خواهد، ضمانت هایی را از ایران دریافت کند تا تهران در دور زدن تحریم های امریکا علیه مسکو، به روسیه کمک نکند. آن چه قابل توجه است، این است که ایران این مساله را قاطعانه، رد نکرده و برعکس، فعالانه، در حالی چانه زنی است.
ادامه مطلباگر گفت وگوهای هسته ای ایران در وین به توافق بینجامد، آیا سرانجام ایران می تواند با حوزه گازی چالوس، نقش بالقوه ای در پرکردن شکاف ناشی از قطع گاز روسیه داشته باشد؟ ایران در شرایطی خاص می تواند سهمی در جایگزینی نفت روسیه داشته باشد اما در زمینه گاز، اوضاع تا حدودی متفاوت است.
ادامه مطلبغرب همچنین میداند حتی اگر ایران بتواند بر مشکلات زیرساختی خود غلبه کند احتمال ندارد روسیه را به چالش بکشد و به منبع اصلی صدور گاز به اروپا تبدیل شود. ایران سعی دارد سهم خود را در باز انرژی جهانی باز پس گیرد و جای پایی برای خود در بازار آسیا بدست آورد بدون اینکه روسیه را عصبانی کند. روسیه نیز به آسانی به ایران اجازه ورود به بازار گاز اروپا را نمیدهد و از تمام ابزارهای خود برای جلوگیری از رهایی این قاره از اتکا به گاز روسیه استفاده خواهد کرد.
ادامه مطلبعلی موسوی خلخالی می نویسد: رای ما، ایران، فرصت های مهمی به وجود آمده، از جمله مهمترین این فرصت ها تامین انرژی جهانی است که می تواند ما را به بازیگری مهم در عرصه جهانی تبدیل کند، اگر دیپلماسی فعال و پویایی داشته باشیم، می توانیم در این حوزه نهایت استفاده را هم از جانب غرب ببریم و هم از جانب روسیه. بی شک در این صورت می توانیم با برگه هایی که در اختیار داریم تلاش های روسیه و جامعه جهانی برای این که ما را در برابر انتخاب هایش قرار دهد، به تعویق بیندازیم. در این میان باید مانع اصلی یعنی توافق هسته ای را هر چه سریعتر برداریم و تکلیف برجام را هر چه سریعتر روشن کنیم تا بتوانیم ضمن خروج از انزوا به جمع بازیگران عرصه جهانی بپیوندیم، در غیر این صورت فرصت ها یک به یک از دست می روند و انتخاب ها روز به روز سخت تر می شوند و ما در برابر وضعیتی سخت قرار می گیریم، در آن موقع چه بسا انتخابی نداشته باشیم و مجبور شویم به انتخاب دیگران تن دهیم.
ادامه مطلبجلال خوشچهره در یادداشتی می نویسد: به راستی کسی نمیداند که دلیل اصلی توقف ملالتبار کنونی که بیشترین آسیب آن متوجه کیان اقتصادی و تبعات آن در سطوح سیاسی – اجتماعی ایران است، چرا به نقطه انجماد گذشته بازگشته است. به رغم برخی اخبار و گزارشها درباره دلیل یا دلایل بنبست کنونی، اما آنچه روشن است، ابهام جاری در چگونگی رسیدن به فرجامی است که میتواند به این وضع پایان دهد. تهران بارها گفته؛ ۹۸ درصد توافق حاصل شده و تنها دو درصد اختلافها باقی است که در صورت رفع آنها میتوان توافق را امضا کرد. این دو درصد تا چه میزان برجسته است که توانسته ۹۸درصد توافق را تا نقطه «کم لن یکن» نزدیک کند؟
ادامه مطلبسید محمد حسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در تحولات روسیه و اوکراین نیز به نظر می رسد "تردید" و "گیجی" پارادایم حاکم بر رفتار سازمان سیاست خارجی است. دستگاه سیاست خارجی دنبال چه طرحی است که از این فرصت بی سابقه به نفع کشور استفاده کند؟ سیاست نفتی و تجاری ایران در این برهه را فقط دستگاه سیاست خارجی باید برنامه ریزی کند، چه سازمانی باید با روس ها، چینی ها و حتی خود غربی ها مذاکره کند و دایره منافع را تشخیص دهد؟ اصلا تحلیل غالبی وجود دارد؟ چه برنامه ای ریخته شده است؟
ادامه مطلبایران قصد دارد برای رسیدن به ظرفیت ۵ میلیون بشکه در روز در دهه آینده، ۹۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری کند که این کشور را همردیف امارات و پس از عربستان و عراق قرار می دهد. به این ترتیب، در دنیای پساتحریم و پس از دستیابی دوباره به ظرفیت تولید اضافی نفت، ظرفیت نفت ایران به تدریج افزایش می یابد و می تواند کسری از کاهش تولید نفت روسیه را جبران کند.
ادامه مطلبدر حال حاضر، در ایران بحران خاصی وجود ندارد. مغازه ها پر از اجناس هستند، ترافیک در تهران کمتر از مسکو نیست و شما می توانید، محصولات وارداتی را از همه جا خریداری کنید. اما، در تاریخ تحریم ها علیه ایران، نکته بسیار آموزنده ای برای روسیه وجود دارد. ایران دارای ذخایر عظیم گازی است. از آنجایی که سخنان اروپا در خصوص تحریم منابع انرژی از روسیه رو به افزایش است، باید به تامین کننده شناخته شده دیگر (ایران) توجه خاصی داشت.
ادامه مطلبعلی اخوان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در حال حاضر در محافل خبری ایران نسبت به روسیه دوقطبی محرزی وجود دارد و این دوقطبی به عموم جامعه سرایت کرده است. آنگونه که به نظر می رسد آن بخش از جامعه که از سیاست های روسیه حمایت می کنند در اقلیت قرار دارند اما این اقلیت نیز قابل توجه است.
ادامه مطلبحامد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جنگ در اوکراین یک نقطه عطف مهم برای ایران است. غرب اکنون به دلیل نیاز به نفت و گاز و تمرکز ایالات متحده بر خنثی کردن تهدید هستهای ایران، حتی اگر به طور موقت، مایل به امضای توافق هستهای با ایران است. بنابراین، منافع ملی ایران مستلزم ایجاد شرایط مساعد برای انعقاد توافق هستهای است. بدون شک این اولویت خود را بر سیاستهای ایران تحمیل خواهد کرد و ممکن است اولویت پاسخ به حملات اسرائیل را تا زمان تکمیل توافق به تعویق اندازد یا تغییر دهد.
ادامه مطلبنشانه های اولیه در خصوص امکان دستیابی روسیه و اوکراین به توافق بر سر پایان دادن به جنگ، نگرانی های ایران را در خصوص احتمال حرکت مسکو در جهت مانع تراشی در مسیر دستیابی به توافق هسته ای و استفاده از آن به عنوان برگه ای برای باج خواهی از کشورهای غربی در مذاکرات بر سر تحریم هایی که علیه روسیه اعمال کرده اند، تشدید کرده است. این اقدام روسیه احتمالا موجب خواهد شد واشنگتن فشار بیشتری بر تهران وارد کند تا تصمیم نهایی خود را بگیرد و از برخی شروط خود دست بردارد.
ادامه مطلبدر واقع از هر دست که بدهی از همان دست میگیری. ایران از بهرهبرداری روسیه از این کشور به عنوان برگهای برای اعمال فشار و چانه زنی در روابط مسکو با غرب شکایت داشته است. روسیه نه تنها به شورای امنیت اجازه اعمال تحریمهای شدید علیه این کشور را داده بلکه در تمامی قطعنامهها علیه برنامه هستهای این کشور رای مثبت داده است.
ادامه مطلبامیرهوشنگ کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: کنشگری ایران در عرصه بحران اوکراین را شاید بتوان در یک کلمه "بیطرفی ظاهری منفعلانه" نامید که در آن نشانی از تحرک، ابتکار و نوآوری به چشم نمی خورد و بنظر می رسد روی اسب روسی شرط بندی شده و روسیه را در این نبرد حق مدار و مشروع و پیروزی آن را مسجل و قطعی فرض کرده است. لذا به نظر می رسد رویکرد، راهبرد و سیاست ایران در قبال جگ اوکراین متناسب با این برداشت از منازعه جاری در اوکراین طراحی و تنظیم شده است. بدیهی است با چنین رویکرد و راهبرد جانبدارانه و یک طرفه ای، ایران بیش از ترکیه از فراز و فرود و فرجام و سرانجام جنگ روسیه علیه اوکراین متأثر (منتفع/ متضرر) خواهد شد.
ادامه مطلبتوافق با ایران که برای افکار عمومی آمریکا به عنوان توافقی برای جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته ای معرفی شده، تجاوز به نظام منطقه ای است که آمریکا پس از جنگ جهانی دوم ایجاد کرد. این توافق که آشکارا به زیان عربستان سعودی و اسرائیل است، نظامی توافقی را جایگزین ساختار کنونی امنیت منطقه ای می کند که در آن ایران که از حمایت روسیه و چین برخوردار است به هم پیمان جدید آمریکا تبدیل می شود و به این ترتیب هم پیمانان سابق آمریکا یعنی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و اسرائیل به متحدان درجه دوم تبدیل خواهند شد.
ادامه مطلبمینو کمالی و حسام الدین حجت زاده در یادداشتی مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در سال گذشته خورشیدی، به موازات تمایل نظام به حمایت آشکار از سیاست روسیه در تحولات بین المللی، لوان جاگاریان، سفیر فدراسیون روسیه در تهران بارها به اقدامات تحریک آمیزی دست زد که شائبه مداخله نماینده پوتین در امور داخلی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و زیرسؤال بردن استقلال کشور را به شکل جدی به ذهن ایران دوستان متبادر ساخته است.
ادامه مطلبدر عمل، به نظر میرسد دولت بایدن احساس کرده که توافق با ایران ارزش معافیت تحریمهای بیسابقه علیه مسکو را دارد و مسکو نیز به این نتیجه رسیده است که یک مانع می تواند بر اتحاد حیاتی آن با نظام ایران تأثیر بگذارد.
ادامه مطلبایران و روسیه در تحقیر غرب و تمایل خود به دنیای چندقطبی، روابط دوجانبه خود را در دهه گذشته به ویژه در زمینه نظامی مانند سوریه عمیق تر کرده اند.
ادامه مطلبخاورمیانه اکنون مانند بشکه باروت است که هر لحظه ممکن است منفجر شود. اگر ایران تصمیم بگیرد از مناقشه اوکراین بهره برداری کند، احتمالا تنش ها را در چند جبهه از یمن گرفته تا کردستان عراق و لبنان و الحسکه سوریه تشدید خواهد کرد.
ادامه مطلبسعید رمضانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سفر ۱۸ مارس بشار اسد، رئیس جمهور سوریه به امارات متحده عربی و استقبال رهبران ارشد این کشور از وی، نمادی از نظم جدید خاورمیانه است.
ادامه مطلبحافظ حاجی کریم جباری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: روسیه کمربندی یکپارچه و متصل از جنوب اوکراین (کریمه)، شرق، شمال شرق تا شمال اوکراین (مرز بلاروس) را اشغال و به چند سرزمین مستقل تبدیل می کند. این نیم دایره از جنوب تا شمال اوکراین، در درازمدت، به عنوان دیوار حائل و ضربه گیر در برابر غرب و ناتو عمل خواهد کرد.
ادامه مطلب