آنکارا به دنبال گسل با تهران

اردوغان چرا و چگونه زیر پای ایران را خالی کرد؟

۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۴:۰۰ کد : ۲۰۱۱۵۵۲ خاورمیانه انتخاب سردبیر
نویسنده خبر: عبدالرحمن فتح الهی
علی بیگدلی در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است که لغو سفر به تهران و جایگزین کردن آن با عربستان سعودی و در کنارش سفر رئیس جمهور اسرائیل به ترکیه می‌تواند نشان از گسل و افتراق سیاسی اردوغان با ایران باشد. حتی اگر این را هم بپذیریم که آنکارا بعد از حضور در عربستان به ایران هم سفر خواهد کرد، اما نفس این اولویت بندی و حضور در ریاض پیش از سفر به تهران نشان می‌دهد که اردوغان در یک وزن دهی، ارزش بیشتری برای عربستان سعودی قائل است تا جمهوری اسلامی ایران. 
اردوغان چرا و چگونه زیر پای ایران را خالی کرد؟

دیپلماسی ایرانی – بعد از ظهر دیروز پنجشنبه رجب طیب اردوغان سفری دو روزه به عربستان سعودی را آغاز کرد. سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه سعودی پنجشنبه شب طی یک مراسم رسمی در قصر پادشاهی السلام جده از رئیس جمهور ترکیه استقبال کرد. این سفر رئیس‌جمهور ترکیه به عربستان سعودی در شرایطی انجام می‌شود که رسانه‌ها با اشاره به مختومه شدن پرونده محاکمه غیابی عاملان قتل جمال خاشقچی در ترکیه، از تشدید تلاش‌های آنکارا به منظور بهبود روابط با ریاض خبر داده بودند. در همین راستا ۱۳ فرودین/۲ آوریل بود که وزارت دادگستری ترکیه با انتقال محاکمه مظنونان سعودی الاصل پرونده قتل جمال خاشقچی به ریاض موافقت کرد تا به بدین گونه مهم‌ترین مانع رونق رابطه سیاسی - اقتصادی آنکارا – ریاض با بسته شدن پرونده قتل فجیع جمال خاشقچی و چشم پوشی اردوغان از این پرونده از سر راه برداشته و با حضور رئیس جمهور ترکیه در ریاض در عمل رابطه دو کشور به مرحله عادی سازی وارد شود. اما نکته حائز اهمیت اینجاست که این سفر دو روزه اردوغان به عربستان در حالی انجام می شود که پیش از آن رئیس جمهور ترکیه سفرش به ایران را لغو کرده بود و قبل از آن هم شاهد حضور اسحاف هرتزوگ، رئیس جمهور اسرائیل در ترکیه بودیم. مجموعه این نکات نشان از تلاش آنکارا برای ایجاد گسل با تهران دارد، خاصه آنکه تحریک اقلیم کردستان عراق در برابر ایران هم می‌تواند در تشدید این گزاره موثر باشد. از این منظر دیپلماسی ایرانی در گفت و گو با علی بیگدلی، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل به واکاوی دقیق تر این مسئله پرداخته است که در ادامه از نظر می گذرانید:

بعد از ظهر دیروز پنج شنبه رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در سفری دو روزه وارد عربستان شد. این سفر در حالی انجام می‌شود که اردوغان پیش از این سفر به تهران را لغو کرد و قبل تر هم شاهد سفر همتای اسرائیلی اش به آنکارا بودیم. با توجه به این نکات آیا آنگونه که برخی مطرح می‌کنند اردوغان از پشت به تهران خنجر زده است؟

 تا حدی می‌توان این تشبیه را در خصوص رفتارهای اردوغان به کار برد. اما برای تبیین و بررسی دقیق تر ابن مسئله باید نگاهی به سیاست های اردوغان در منطقه و جهان داشته باشیم. به هر حال وی از حزب عدالت و توسعه وابسته به جریان های اسلامی ترکیه از سال ۲۰۰۸ قدرت را در این کشور به دست گرفت. اردوغان در ابتدا با برخی اصطلاحات سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و به خصوص اقتصادی در داخل به دنبال زمینه سازی مناسب با هدف پذیرش در اتحادیه اروپا بود. اگر چه این رفتارها و دیگر تصمیمات به پویایی اقتصاد ترکیه منجر شد، اما به توفیقی در خصوص پذیرش در اتحادیه اروپا ختم نشد. لذا زمانی که با مخالفت جدی و انتقادات گسترده اتحادیه اروپا و برخی از کشورهای کلیدی مانند فرانسه و آلمان مواجه شد اردوغان رفتار و رویه خود را ذیل توقف اصلاحات ساختاری در داخل کنار گذاشت و به دنبالش دست به تغییرات معناداری در حوزه سیاست خارجی زد. در این بین برخی تحولات منطقه ای هم به تحریک اردوغان برای تسریع و تشدید این رفتارها وی دامن زد. مهمترین این تحولات به تحولات خاورمیانه و شمال آفریقا در سال ۲۰۱۱ میلادی باز می‌گردد که از آن به عنوان بهار عربی یا بهار اسلامی یاد می‌شود. در آن زمان اردوغان ذهنیت خود را تغییر داد و سعی کرد با احیای نگاه نئوعثمانی گری زمینه برای دخالت در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا را ایجاد کند. لذا از لیبی گرفته تا سوریه، عراق و... ردپای حضور و تجاوز ترکیه دیده می شود. صد البته که این رویه تا به اکنون ادامه دارد. 

این تغییر نگاه اردوغان صرفا به بهار عربی در سال 2011 و خاوریمانه وشمال آفریقا محود می شود؟ 

به هیچ وجه. دخالت های ترکیه در حوزه قبرس و یونان که سابقه تاریخی دارد. اما در کنارش تحولات حوزه قفقاز جنوبی طمع ترکیه را برانگیخت و نگاهی مشابه با نگاه سال 2011 به این منطقه داشت. لذا ترکیه شرایطی را رقم زد که باعث ایجاد جنگ ۴۴ روزه در پاییز سال ۲۰۲۰ شد.
 
یعنی شما معتقدید که جنگ دوم قره باغ به دلیل نقش آفرینی ترکیه بوده است؟ 

بدون شک.

چرا؟

چون آنکارا با تحریک ایروان و باکو سعی داشت که تغییری معنادار در ژئوپلیتیک منطقه ایجاد کند. یعنی با ایجاد جنگ در قره باغ و حمایت همه جانبه از جمهوری آذربایجان شرایط را به سمتی پیش برده است که با تلاش برای تحمیل دالان زنگ زور به ایران و ارمنستان سودای آن را دارد که هم نفوذ خود را به صورت مستقیم از جمهوری نخجوان به جمهوری آذربایجان تسری بدهد، هم مستقیما خود را به آب‌های دریای خزر برساند و از آن طرف برنامه جدی برای کشورهای آسیای میانه از این طریق دارد. حال اینکه تمام این نکات به معنای خنجر زدن از پشت به ایران باشد تعبیری رادیکال است. لذا می‌توان بیشتر آن را خالی کردن زیر پای ایران در منطقه توسط ترکیه تعبیر کرد. 

حتی پس از لغو سفر به ایران، حضور در ریاض و پیش از همه سفر همتای اسرائیلی اش به آنکارا؟

بله. 

به چه دلیل چنین باوری داردید؟

به هرحال ترکیه در راستای منافع خود سعی می کند شرایط منطقه خاورمیانه را با نگاهی عمل گرایانه مورد ارزیابی قرار دهد. ضمن آنکه هر حال با تغییر دولت در آمریکا و روی کار آمدن جو بایدن به نظر می‌رسد بافت و فضای سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک در خاورمیانه در حال تغییر است. اگر چه نقطه عطف این تغییر به ماه های آخر دولت ترامپ و پیمان ابراهیم بازمی‌گردد. اما تحولات یک دوساله اخیر سبب شده تا امارات متحده عربی، بحرین، مصر، اسرائیل و عربستان سعودی به دنبال یک جبهه واحد باشند. کما اینکه نشست نقب، نشست شرم الشیخ و نشست اردن و .... موید آن است. لذا ترکیه هم سعی می‌کند شرایط را برای نفوذ خود در این جبهه داشته باشد. در نتیجه با انتقال پرونده قتل جمال خاشقچی از ترکیه به عربستان زمینه احیای روابط سرد چند سال اخیر با عربستان سعودی را شکل داد تا گرم شدن روابط دیپلماتیک آنکارا – ریاض به منافع تجاری و اقتصادی هم منجر شود. در کنار آن باید تلاش های اردوغان را به دلیل شرایط داخلی ترکیه از حوزه اقتصادی و معیشتی گرفته حوزه سیاسی در تغییر نگاه وی در عرصه سیاست خارجی هم دخیل دانست. با این حال من هم معتقدم لغو سفر به تهران و جایگزین کردن آن با عربستان سعودی و در کنارش سفر رئیس جمهور اسرائیل به ترکیه می‌تواند نشان از گسل و افتراق سیاسی اردوغان با ایران باشد. حتی اگر این را هم بپذیریم که آنکارا بعد از حضور در عربستان به ایران هم سفر خواهد کرد، اما نفس این اولویت بندی و حضور در ریاض پیش از سفر به تهران نشان می‌دهد که اردوغان در یک وزن دهی، ارزش بیشتری برای عربستان سعودی قائل است تا جمهوری اسلامی ایران. 

به شکل جدی تری روی نفوذ، دخالت و تجاوز ترکیه در اقلیم کردستان عراق تمرکز داشته باشیم. با توجه به اقتضائات روابط اربیل و آنکارا به نظر می رسد که ترکیه با فشار به اقلیم کردستان عراق ضمن آنکه سعی دارد با تاراج منابع نفتی و گازی شمال عراق هزینه کمتری برای واردات انرژی داشته باشد، از آن طرف بعد از جنگ اوکراین به دنبال تعریف موقعیتی ژئوانرژیک از خاک اقلیم و اسرائیل با هدف انتقال انرژی به اروپا است. در شرایطی که این طرح برخلاف منافع ایران است یا با در نظر گرفتن این واقعیت کماکان با معتقدید ترکیه از پشت به ایران خنجر نمی زند؟

با توجه به آنچه که پیشتر گفتم ترکیه همواره سعی کرده است نگاهی منعطف و عملگرایانه در قبال تحولات جهانی و منطقه ای داشته باشد. بنابراین طی تقریباً 15 سالی که از حضور اردوغان در قدرت می گذرد شاهد نوسانات در حوزه سیاست خارجی ترکیه بوده ایم، چرا که این سیاست با تحولات منطقه ای و جهانی تغییر پیدا کرده است. بنابراین اکنون هم که شاهد گذشت دو ماه از آغاز جنگ اوکراین هستیم ترکیه با تغییر رفتار خود در قبال روسیه سعی می کند شرایط منطقه را در راستای منافع خود تعریف کند. اما در عین حال ترکیه از این میزان از هوشمندی برخوردار است که نوعی بالانس را در دیپلماسی خود به کار گیرد. بنابراین اگرچه ترکیه به عنوان یکی از بازیگران و اعضای مهم ناتو به حمایت از اوکراین برخاسته است و در کنار آن دست به فروش سلاح های سبک و نیمه سنگین و پهپاد به کیف زده است و با همین سلاح ها شاهد کشتار نیروهای نظامی ارتش روسیه در خاک اوکراین هستیم، اما در مقابل هم باید این را گفت که آنکارا این هنر را در سیاست خارجی دارد که مسکو را هم در جبهه خود نگه دارد. لذا اگر چه طبق برخی اخبار واصله اخیراً ترکیه حریم هوایی خود را بر روی هواپیماهای روسی بسته است و اگر این مسئله به سردی روابط دو کشور منجر شود، اما حتی اگر چنین اتفاقی روی دهد ترکیه بارها ثابت کرده است که توان بازگشت از سیاست‌های خود را دارد، کما این که در بحبوحه جنگ سوریه با ساقط کردن جنگنده روسی و اقدام کرملین برای قطع روابط با آنکارا، اردوغان توانست مانع از این مسئله شود. ضمن اینکه تلاش برای تحقق پروژه انتقال انرژی اقلیم کردستان و اسرائیل به اروپا بر خلاف منافع روسیه و جمهوری اسلامی ایران است، اما ترک ها برای نفوذ هرچه بیشتر در بازار انرژی جهانی حاضر به پرداخت هزینه در برابر تهران و مسکو هستند. البته باز هم تکرار می کنم ترکیه این هنر را دارد که هزینه‌های سیاست خارجی خود را بسیار کاهش دهد. 

عبدالرحمن فتح الهی

نویسنده خبر

روزنامه نگار و کارشناس ارشد روزنامه نگاری سیاسی و عضو تحریریه دیپلماسی ایرانی.

اطلاعات بیشتر

کلید واژه ها: علی بیگدلی ایران عربستان سعودی ترکیه اسرائیل اقلیم کردستان عراق رجب طیب اردوغان خاورمیانه و جنگ اوکراین قتل جمال خاشقجی


( ۴۴ )

نظر شما :

Bs ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۵:۲۰
مگه اردوغان با ایران بود که حالا بخواد زیر پای ایرانو خالی کنه؟
ناشناس ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۶:۳۱
اصلا نگران نباشید کار بسیار خوبی کرد . قرار بود بیاد چکار کنه ؟ پول به راحتی از این طرف به آن طرف می رود و اسمش را می گذارند تجارت و به سختی از آن طرف به این طرف می آید و نامش را می گذارند تحریم . حضور این افراد اطراف ایران سرتاپا ضرر است . رفته عربستان تا دلار گدایی کنه برای ورشکستگی دولتش . همان بهتر که این طرف از آن دلارها خبری نیست . و البته نباید فراموش کنیم که عشق بازی اردوغان با عربستان مصادف شده با گفتگوهای رفع تنش بین ایران و عربستان . در کل نان برخی ها در جنگ و دعوای دیگران است . اینقدر به این جماعت فکر نکنید . دنبال روابط و به خصوص تجارت با کشورهایی مانند کره ، ژاپن و البته بزرگترشان باشید . اینها که دم دستمان هستند و تا حالا جز ضرر هم چیزی نداشته اند . به واسطه ی قطع تجارت با بزرگان اقتصادی جهان مجبوریم به این چند کشور دور و اطرافمان باج بدهیم که مثلا واردات یا صادرات داشته باشیم . کلاغ که از باغ قهر کنه ، دویست تا گردو به نفع باغبونه .‌
امام اول ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۷:۲۱
خط لوله آماده گاز ایران به ترکیه و اروپا ! خط لوله اقلیم شمال عراق و تل آویو سالها زمان میبرد تا افتتاح شود ! معلومه سیاستمدارای ما بی عرضه اند ربطی به خنجر زدن ترکیه نداره ! کافیه قیمت رو ۵ درصد زیر قیمت جهانی پیشنهاد بدید اروپا در صف خرید گاز ایران می ایسته
علی ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۷:۲۴
اروپا اگه همین امروز از ایران درخواست گاز بده ایران نمیتونه صادر کنه چون میزان مصرف از تولید بالاتره به زودی ایران یکی از وارد کنندگان گاز جهانی خواهد شد ، از اثرات قطعنامه هایی که از قطعنامه دان بعضی ها صادر شده
صهیب بابایی توسکی ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۸:۱۵
جنگ روسیه و اوکراین چه تاثیری بر روابط ایران و ترکیه خواهد گذاشت؟
ناشناس ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۲۳:۳۹
برخلاف مسئولان کشور ما که هیچ انعطافی در سیاست خارجی ندارند و همین امر کشور را با بن بست روبرو ساخته است حالا فدوی سرباز سایبری حمله میشه و میگه شما اشتباه می کنید ترکیه یکی دو سال دیگه نابود خواهد شد
ابراهیم قدیمی ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۲۳:۵۴
انچه شیران را کند روبه مزاج احتیاج است احتیاج است احتیاج۔
سیده رقیه خاقانپرست ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۰۳:۰۴
اردوغان چرا زیر پای ایران را خالی کرد ؟ دنیای غر یبی است، ما که همیشه از اردوغان با نام نیٔو عثمانی، در فکر خلیفه بودن، پانترک، نوکر امریکا، دشمن ایران ...... یاد میکردیم ،حالا به اتهام اینکه از پشت به ایران خنجر زده و چرا با اسراییل رابطه دارد و به عربستان امارات ... رفته متهم میکنیم، زمانیکه همراه ریس جمهور برزیل برای حمایت ایران مقابل امریکا ایستاد، و چندین بار در سازمان ملل اسراییل را افشا ومحکوم کرد،وکشتی ماوی مرمره در راه غزه مورد هدف اسراییل قرار گرفت و۹ نفر کشته و۱۲ نفر زخمی شدند، چه تاج گلی بر سرش زدیم ؟ زمانیکه در سازمان ملل دولت هند را به سبب کشتار مسلمانان کشمیر محکوم میکرد، و پشتیبان مسلمانان میانمار ،کوزوو،بوسنی،سومالی ،قره باغ، بود چه شاخ گلی برایش کاشتیم؟ ویا به خاطر کشتار مسلمان اویغورستان دولت چین را محکوم میکرد،ویا ارمنستان را به خاطر کشتار مسلمانان ج. اذربایجان محکوم میکرد کجا بودیم ؟ بله تمامی کارهای اردوغان را ریا کاری ودر راستای خط سلفی وهابی عثمانی معرفی میکردیم ، شرکت اردوغان در جشن پیروزی اذربایجان را محکوم میکردیم وحتی مانع باز گشایی کریدور زنگزور شدیم ،و از گروهای جدایی طلب کردی در مقابل اردوغان حمایت کردیم، وووو حالا هم متهم به خنجر زنی از پشت وخالی کردن زیر پایمان میکنیم ! چه دنیای عجیبی است.
ابراهیم قدیمی ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۰:۵۷
مطمئنا فروش بهپاد های ترکی جزئی ازمذاگرات است۔ چه کشوری بهتر از نرکیه سلاح به عربستان بفروشد۔
فیض ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۳:۳۲
سیاست ثابت و انعطاف ناپذیر اعلامی ما در برابر قدرتهای تاثیرگذار جهانی هر گونه ابتکار عمل در سیاست خارجی ما را عملا فلج میکند.و به رقبا و همسایگان این فرصت را برای بهره برداری از تحولات روز جهان و منطقه به ضرر ما را هدیه میدهد.در این بین تقصیر کاملا متوجه ماست و دیگران در این بین قابل سرزنش نیستند.حتی همسایگان را در طول چند دهه به این موضوع عادت داده ایم به همین علت هرگونه انعطاف پذیر شدن و تسحیل امور در رابطه با جهان انها را مضطرب و نگران میکند تا انجا که در مقابل منافع خود تفسیر میکنند.
ناشناس ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۳:۵۰
سیده رقیه خانم ، سورنا را از سر گشادش زدید . روده برمان کردید از خنده . البته اجر این دُر پراکنی تان انشاالله محفوظ است و به لیر حساب خواهد شد .
ناشناس ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۳:۵۸
جناب قدیمی ، طرف گلوبال هاوک را بگذارد برود لوله بال دار مونتاژی را بخرد . حالا شاید برای برخی فعالیتهای تبلیغاتی یکی دو تا کادویی دریافت کند اما ... یارو هم پولش را دارد و هم لابیش را . بنز رو بگذاره برود پراید سوار بشود اونم بدون زه کنار !!!
ابراهیم قدیمی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۱:۱۸
جناب ناشناس با احترام عرض کنم۔فلفل نبین چه ریز است بشکن ببین چه تیز است۔ارزان هم در مقایسه بسیار است۔مطمئنا فروشندگان ترک مشخصات کالای خود ودیگران وجداول مقایسه را دارند۔۔ضمنا رفرانس های معتبر وازمایش شده ای دارند۔ترکیه پتانسیل علمی وصنعتی این را دارد گه یکی از تامین کنندگان اصلی ادوات وتجهیزات نظامی کشورهای اسلامی ومنطقه در اید۔ما هر چقدر ترکیه را بیشتر تقویت کنیم۔فاصله انرا با کشورهای امپریالیستی وفاشیستی ناتوئی وصهیونیستی کمتر کرده ایم۔
به ابراهیم قدیمی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۴:۱۸
دو پادشاه در یک اقلیم نمی گنجند ،هرچقدر ترکیه حمایت شود و پیشرفت بکند بعلت سیاستهای قومی و زبانی و نژادی اول یقه ایران را میگیرد ،هنوز از قدرت و تنش مذهبی و....در منطقه خبر ندارید ،حداقل تاریخ گذشته و حال همین را میگویید ،کشورهای اروپایی و نژاد پرست نو نازی حداقل سعی میکند در منطقه و محیط خود جنگ راه نیندازند اما ترکیه ابتدا لشکر کشی به همسایگان میکند نگاهی به تهدیدات که ترکیه نسبت به همسایگان خود دارد بیندازید ؟؟؟؟؟از تحلیل آبکی شما بعید بود
ابراهیم قدیمی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۴:۵۴
جناب ناشناس ۔پیشرفت منطقه ای نصیب همه میشود۔زمانی که اروپا صنعتی شد همه اروپائی ها صنعتی شدند وپیشرفت کردند۔ ترکیه انزمان که عثمانی بود وتا اطریش پیشرفت در اروپا داشت یقه ما را محکم نگرفت ونتوانست بگیرد۔من یک بار عرض کردم ترکیه وحتی عثمانی یعنی ایران ترک زبان۔عراق تا حمله اعراب از نظر جغرافیائی با ما بود۔بغداد یعنی تیسفون۔از نظر مذهبی هر دو اکثریت تشیع داریم ۔رفت وامد مذهبی فوقالعاده برای اماکن زیارتی داریم۔ ولی ما با ترکیه که رم شرقی بود و مذهب تسنن دارند احساس نزدیکی وبرادری بیشتری مبکنیم تا عراق۔ما اگر بخکاهیم پیشرفت کنیم۔باید تولید کنیم بازاریابی کنیم ۔بهینه کنیم و باکیفیت برتر تولید کنیم۔علت عدم پیشرفت ما به عدم توجه به بهینه کردن سالیانه تولید بعلت بازار محدود ا وکمی هم بی نوجهی مدیریت ها است۔تنش منطقه ای دشمن ارامش وپیشرفت ورفاه همگان است۔
ابراهیم قدیمی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۵:۳۸
هیچ تصمیمی وعملکردی بی اشتباه نیست ۔هیچ دبکته ای بی غلط نیست۔ هر تصمیمی مجموعه ای از غلط وصحیح است۔۔۔این صحیح است که ترکیه اشتباهاتی داشت ونقل وانتقالات داخلی تروریست ها بسمت سوریه را عمدا ندید۔ ولی صدام وبشار هم اشتباهاتی داشتند۔ صدام برنامه هاونظرات خود را با کویت هم اهنگ نکرد کویت را تخریب بعمد کردوحتی بشار اسد هم اشتباهاتی داشت۔ ابتدا متعقلانه رفتار کرد ولی طرفداران خود را که در خیابان دید اشتباه کرد وشدت عمل ممکن است بی نیاز بخرج داد۔خط هائی داده شد که خیانت عمده اش در جای دیگری بود۔ به تصور من ترکیه نبود گرچه ترکیه جزئی از در گیری ها شد وانها کنار قرار گرفتند۔زمانی که در عراق قرار گرفتند برنامه ریزی برای سوریه ومدیترانه با همکاری دیگران هم کردند۔دیگران بیشتر از نرکیه در این برنامه ریزی نقش واشتند ولی ترکیه بیشتر در گیر شد۔
به ابراهیم قدیمی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۶:۲۸
انقلاب صنعتی اروپا با سلطه و تجاوز اروپاییها ( تمام کشورهای اروپایی) به سایرقاره ها نظیر آفریقا آسیا آمریکا و....بوده است که صنعتی و پیشرفته شدند ،جنگهای چالدران و....نمونه از تجاوزات عثمانی بود که یقه ایران را گرفت و باعث جدایی کردستان ،عراق و....شده ،ساده نگاری شما همان است که فکر میکند به صرف ترک زبانی پیوند خونی و نژادی و زبانی با عثمانی دارید احساس نزدیکی و دوستی میکنید ،زمان عثمانی و زبان و اشعار فارسی دربار عثمانی فروپاشید و حکومت ترکان جوان و کشتار و نسل کشی زبانی ( کردی ،ارمنی و...)نژادی ( کردی ،ارمنی ،اشوری و...)مذهبی( علوی ،سنی ) و قومیتی( کردی ،ارمنی آشوری ،یونانی) برای یکدست کردن جمعیت قومیت ترک صورت داد ، هنوز کردها را ترک کوهی میخواند و علوی‌ها را کافر ارامنه را صلیبی ،تولید بازاریابی و بهینه و کیفیت مدیریت میخواهد که متاسفانه نداریم ،بازار محدود ایران گروگان ترکیه و امارات و عراق است که باید روابط را با سایر همسایگان گسترش داد مانند سازمان شانگهای ،اتحادیه اوراسیا،و دی۸،